अन्वयः — विद्या विनयम् ददाति। विनयात् पात्रतां याति। पात्रत्वात् धनम् आप्नोति। धनात् धर्मम् ततः सुखम् (लभते)।

हिन्दी भावार्थ: इस सूक्ति का अर्थ है — "जैसा भाव होता है, वैसा ही परिणाम होता है।" अर्थात् मनुष्य जो सोचता है, जो भावना रखता है — उसी के अनुसार उसका जीवन और कार्य ढलते हैं। सकारात्मक भाव से सकारात्मक परिणाम और नकारात्मक भाव से नकारात्मक परिणाम मिलते हैं। यह सूक्ति मन की शक्ति को दर्शाती है।

भारतीय संस्कृति विश्व की सबसे प्राचीन और समृद्ध संस्कृतियों में से एक है। यहाँ अनेक धर्म, भाषाएँ और परम्पराएँ एक साथ विकसित हुई हैं। 'वसुधैव कुटुम्बकम्' की भावना इसकी आत्मा है। यहाँ गुरु-शिष्य परम्परा, यज्ञ, संस्कार और वेद-पुराण सदियों से जीवित हैं। भारतीय संस्कृति त्याग, सेवा और सहिष्णुता सिखाती है और विश्व को शांति का सन्देश देती है।

सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्राचार्यमहोदयाः,
_______ विद्यालयः, जोधपुरम्।

विषयः — ज्वरपीडितस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।

मान्यवर,
सविनयं निवेदनं अस्ति यत् अहं गतद्वयाहात् ज्वरपीडितः अस्मि। चिकित्सकेन विश्रामः आदिष्टः अतः विद्यालयं आगन्तुं अशक्तोऽस्मि। अतः दिनद्वयस्य (दिनाङ्कः ______ तः _______ पर्यन्तम्) अवकाशं प्रदातुं कृपया अनुग्रहं करोतु।

भवतः आज्ञाकारी शिष्यः,
_______ (नाम)
कक्षा — 11, क्रमांकः — _______
दिनाङ्कः — _______________

विद्यायाः महत्त्वम्
विद्या मानवस्य सर्वोत्तमं धनम् अस्ति। विद्यया मनुष्यः सभ्यः, सुसंस्कृतः च भवति। विद्याविहीनः मानवः पशुवत् भवति। "विद्या ददाति विनयम्" — इति उक्तिः सर्वविदिता अस्ति। विद्या न चौरेण हर्तुं शक्यते, न च दायादैः विभक्तुम्। अतः विद्यार्जने सर्वे छात्राः निरन्तरं प्रयतेरन्। विद्यैव मानवस्य जीवने प्रकाशं ददाति।

विभक्तिः	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	रामः	रामौ	रामाः
द्वितीया	रामम्	रामौ	रामान्
तृतीया	रामेण	रामाभ्याम्	रामैः
चतुर्थी	रामाय	रामाभ्याम्	रामेभ्यः
पञ्चमी	रामात्	रामाभ्याम्	रामेभ्यः
षष्ठी	रामस्य	रामयोः	रामाणाम्
सप्तमी	रामे	रामयोः	रामेषु
सम्बोधन	हे राम!	हे रामौ!	हे रामाः!

विभक्तिः	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	नदी	नद्यौ	नद्यः
द्वितीया	नदीम्	नद्यौ	नदीः
तृतीया	नद्या	नदीभ्याम्	नदीभिः
चतुर्थी	नद्यै	नदीभ्याम्	नदीभ्यः
पञ्चमी	नद्याः	नदीभ्याम्	नदीभ्यः
षष्ठी	नद्याः	नद्योः	नदीनाम्
सप्तमी	नद्याम्	नद्योः	नदीषु
सम्बोधन	हे नदि!	हे नद्यौ!	हे नद्यः!

पुरुषः	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमपुरुषः	भवति	भवतः	भवन्ति
मध्यमपुरुषः	भवसि	भवथः	भवथ
उत्तमपुरुषः	भवामि	भवावः	भवामः

पुरुषः	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमपुरुषः	पठति	पठतः	पठन्ति
मध्यमपुरुषः	पठसि	पठथः	पठथ
उत्तमपुरुषः	पठामि	पठावः	पठामः